Tag Archief van: Ritueel

5 jaar

5 x liefde voor mijn vak, 5 x dankbaarheid

5 jaar

Ritueel van dankbaarheid

Al 5 jaar mag ik met veel liefde voor mijn vak ‘vormgeven en voorgaan’, een lustrum! Telkens opnieuw blanco binnenstappen bij een familie. Aanschuiven om te luisteren, te voelen, te kijken wat er nodig is om het afscheid voor deze mensen zo te scheppen dat zij verder kunnen. Een mooi, verrassend beroep, ritueelbegeleider. Soms grappig. Met soms tranen. Maar telkens nieuw, ook na vijf jaar.

Ik wilde mijn lustrum niet onopgemerkt voorbij laten gaan, want sleutelmomenten moet je vieren! Ik vier dit lustrum met het thema ‘dankbaarheid’. Mijn vriendin Inge Sahuleka heeft voor mij met heel veel liefde, precisie en zorgzaamheid vijf kaarten getekend. (En weer aangepast, en nog iets rechter gezet, en nog even iets scherper… 😉 Vorige week ben ik gaan zitten met een pot thee, en ik heb iedereen die op mijn pad als ritueelbegeleider iets heeft bijgedragen, bedankt. En dat waren heel veel mensen. Een tafel vol dankbaarheid!

Waarvoor ben jij dankbaar?

p.s. Wil jij ook een setje kaartjes ontvangen? Laat het me dan even weten, dan stuur ik je er een paar op! #delen

De wetenschap van het ritueel

De wetenschap van het ritueel

Ik krijg vaker de vraag: wat doet zo’n ritueel nou? Hoe zorgt het ervoor dat mijn afscheid mooier of gezonder is? Een en ander wordt mooi uitgelegd in een artikel van The Conversation. Over waarom we afscheidsrituelen nodig hebben: de wetenschap van het ritueel!

Afscheidsrituelen over de hele wereld

Het artikel noemt eerst een paar afscheidsrituelen uit verschillende culturen die tot onze (Westerse) verbeelding spreken. Oude beschavingen gaven al voorwerpen en schatten met de overledene mee naar het hiernamaals. Ook het inzetten van professionele rouwers komt in verschillende culturen voor. Zij vangen tranen, zingen, huilen, zetten de toon van het verdriet. (Dit lijkt mij een fantastische ervaring, maar dat terzijde 🙂 ) Op bepaalde plekken worden de overledenen gemummificeerd om ze zo lang mogelijk te kunnen betrekken in het gewone leven. In de Tibetaanse ‘sky burials’, wordt de overledene aan de elementen overgeleverd. En neemt Moeder Natuur het opruimen van het lichaam voor haar rekening. Allemaal rituelen die door de cultuur of het geloof van die groep mensen gedragen wordt. Je hoeft niets uit te leggen. Alles gaat zoals het altijd gaat en alle betrokkenen weten hoe, voelen waarom, en doen de handelingen die ze moeten doen.

Verzonnen rituelen?

Vaak hoor ik bij het eerste contact met ‘mijn’ families dat ze ‘geen poppenkast’ willen, ‘geen poespas’. De viering moet mooi en eigen zijn, maar het mag ook niet te buitenissig. En als ik uitleg dat een ritueel écht iets toevoegt, dat het houvast biedt voor later op je rouwpad, is dat soms lastig om te vatten. Maar hoe werkt dat dan bij zo’n ‘verzonnen’ ritueel? Op welke manier vervult een nieuw ritueel de behoefte aan troost, aan houvast?

De wetenschap van het ritueel

Op Harvard University zijn experimenten gedaan die laten zien dat zelfs zelfverzonnen rituelen ervoor zorgen dat mensen minder intens rouw ervaren. Doordat wij  iets kunnen doen, vergroot het ons gevoel van controle. Rituelen zorgen ervoor dat we ons minder hulpeloos voelen. Andersom laat onderzoek ook zien dat mensen die helemaal niets doen aan afscheidsrituelen juist vaker last hebben van langere, of complexere rouw.

Naast dat rituelen ons grip geven op de rouw die we ervaren, zorgt het samen uitvoeren ervan er ook voor dat we minder stress ervaren, en vergroot het de sociale cohesie. Het gevoel dat we samen in hetzelfde schuitje zitten, reduceert ook de onrust. Gedeelde smart is halve smart!

Uit het artikel:

De wetenschap van het ritueel

Experiments conducted at Harvard University, for example, showed that rituals – even simple rituals just invented by the researchers – reduce people’s feelings of grief, including grief over the death of a loved one. These studies also revealed that rituals aid bereavement by increasing people’s sense of control. That is, rituals help us to feel less helpless in the face of loss. This evidence also complements previous findings from studies that associate absence of mortuary rituals with prolonged grief.

Rituals may also serve to stave off our own anxieties concerning mortality. Certainly, studies have shown that people’s behaviour becomes ritualised – more rigid and repetitive – when they are put in stressful situations, which researchers interpret as being a means of reducing anxiety. Furthermore, group rituals, particularly those involving synchronous behaviour, also foster a sense of social cohesion that can help us to feel more physically formidable: rituals bind us together, which helps us when we are feeling threatened.

 

Geen poppenkast, dus. Geen poespas. Maak in jouw afscheidsviering ruimte voor een ritueel. En ervaar zelf dat een ritueel je helpt om op een verantwoorde manier je rouw vast te pakken. Met een helend resultaat, door de wetenschap van het ritueel.

 

Postuum

Postuum: schrijven voor later

Een cadeau ontvangen is altijd leuk, maar ‘when it ticks all the boxes…’ Deze week kreeg ik ‘Postuum’ van Hallmark Nederland een werkelijk prachtig doosje: stevig karton, eenvoudige kleur, gouden opdruk. 
 
‘Postuum’ is een uitnodiging om te schrijven, je verhalen te delen, je advies te geven. Voor je moeder, je partner, je zoon, je beste vriendin. Voor als je er niet meer bent.
Aan wie zou ik schrijven?
Peinzend over wie of aan wie ik zou schrijven, passeren alle opties de revue. Aan mijn kinderen: alle wijze lessen die ik ze nog te leren heb. (Of misschien gewoon geen wijze lessen, maar bemoeizuchtig gezanik. Kinderen moeten hun eigen weg vinden). Aan mijn ouders om ze te bedanken, omdat ze mij geleerd hebben wat doorzetten is, hoe je luistert naar mensen, voor de veilige basis en het onvoorwaardelijke vertrouwen en de liefde die ik van ze krijg. Aan mijn man, die mij altijd neemt zoals ik ben, elke dag weer. Dan ga ik heb vertellen hoezeer ik dat waardeer, en dat ik uitkijk naar nog minstens 3 x 20 jaar met hem. Aan mijn schoonouders, die mij met zoveel liefde op hebben genomen en voor mij, mijn kinderen, mijn gezin een altijd een veilige haven zijn. Maar misschien ook wel aan die vriendin, die ik toen niet begreep, en met wie het contact verwaterd is. Dat ik er nu anders tegenaan kijk. Of misschien wel aan mezelf. (Al wordt dan de naam van het doosje minder toepasselijk: ikzelf kan het na mijn dood niet meer lezen…)
 
Het doosje bevat mooi papier, stevige enveloppen met een gouden opdruk, een pen, en verzegelzegeltjes. En de potentie om jouw verhaal, wat dat dan ook mag zijn, en met wie je het dan ook wilt delen, liefdevol aan het papier te geven. ‘Papieren liefde’. 
 
Postuum zit nog in de conceptfase, een paar vroege vogels zoals ik mogen ‘m eerst uitproberen. Het zet mijn creatieve brein in ieder geval ‘aan’, heerlijk! Voor wie zou jij schrijven?
 
#paperlove #pratenoverlater #alsikdoodben #schrijfliefde #leven #dood #herinnering
Meer informatie vind je hier!
jeugdwijding

een artikel in de Volkskrant

Deze week stond er een artikel in de Volkskrant over de ‘jeugdwijding’, een rite-de-passage voor tieners. Vorig jaar op het celebrantensymposium van Universiteit voor Humanistiek hoorde ik voor het eerst over dit ritueel voor jong volwassenen. Een van de sprekers daar begeleidde jeugdkampen in Zweden.

Een week lang verdiepen jongeren op de drempel van volwassenheid zich in multiculturele, maatschappelijke vraagstukken, in het verkennen van hun plek in de maatschappij. Ze leren over muziek, poëzie, er zijn workshops over publiek spreken en debatteren. Ze spreken over zelfvertrouwen, groepsdruk, seksualiteit, wensen, geloof en dromen. De week wordt afgesloten met een publiek ritueel. Ouders en grootouders zijn getuige van de stap die hun (klein)kind zet naar volwassenheid, van hun groei en ontwikkeling.

Wat een prachtige manier om onze jongeren naar volwassenheid te begeleiden! Een rite de passage voor zowel ouder als kind: Als ouder geef je je kind vertrouwen, ruimte en toestemming om los te laten. Als kind krijg en accepteer je de verantwoordelijkheid, om zelf na te denken, om stappen te zetten naar zelfstandigheid.

Zou jij hiervoor openstaan, voor jouw kind, of voor onze jongeren?

jeugdwijding

Tieners maken een rite de passage door

 

werk ritueel

Afscheid van werk: vaarwel Volksbank!

Gisteren zei ik vaarwel tegen De Volksbank, waar ik ruim drie jaar met veel plezier een paar uur per week heb gewerkt. Afscheid van werk, waar ik bijzondere mensen heb ontmoet. Samengewerkt met verschillende afdelingen. Klussen gedaan voor telkens weer een andere projectgroep. Veel geleerd en gelachen. Me verbaasd over bepaalde routes en gebruiken. Mijn eigen manier gevonden om daarin te staan. De laatste officiële actie is het inleveren van je laptop en je telefoon.
 
Als iemand die afscheid nemen nogal serieus neemt, was dát voor mij niet genoeg. 😉

‘Je spullen inleveren’ is een fysieke handeling, en het afscheid gaat over zoveel meer dan dat. Samen met twee anderen namen we de tijd om terug te kijken op de mooie dingen. We deelden aan de hand van vragen wat we geleerd hebben, en van wie. Wat heb je ontwikkeld? Wat neem je mee naar de toekomst? 

afscheid van werk ritueel

Ritueel afscheid van werk

Door op deze manier te kijken naar wat achter ons ligt, kunnen we vol vertrouwen deze fase afsluiten en ons richten op de toekomst. Een belangrijk ritueel moment om verder te gaan, om verder te kunnen. Met aandacht en bewustzijn een stap zetten naar een andere fase.
Met een glimlach verlieten we voor het laatst als werknemer het pand. Alledrie op pad naar ons eigen avontuur!